Aderverkalking: oorzaken, gevolgen en preventie

Alles wat je moet weten over arteriosclerose, atherosclerose en hoe je hart- en vaatziekten kunt voorkomen.

Inhoud

Wat is aderverkalking?

Aderverkalking is een verzamelnaam voor processen waarbij slagaders vernauwen en verstijven. De term is enigszins misleidend omdat het niet om aders (bloedvaten die bloed naar het hart terugvoeren) gaat, maar om slagaders (bloedvaten die zuurstofrijk bloed van het hart naar weefsels en organen transporteren).

Er zijn twee belangrijke vormen van aderverkalking:

Arteriosclerose: verharding door calcium

Arteriosclerose is een chronisch proces waarbij de wanden van slagaders abnormaal verdikken en verharden door de afzetting van calcium. Dit maakt de bloedvaten stijf en minder elastisch.

Gezonde slagaders zijn van nature flexibel, sterk en elastisch. Met het ouder worden kan te hoge druk in de slagaders ervoor zorgen dat de vaatwanden stug en stijf worden. Dit kan de bloedstroom naar organen en weefsels beperken.

Atherosclerose: vernauwing door vetafzetting

Atherosclerose is een specifieke vorm van aderverkalking waarbij vetten (voornamelijk cholesterol) zich ophopen in de wand van de bloedvaten. Dit proces verloopt als volgt:

De binnenste laag van het bloedvat raakt beschadigd
Het lichaam probeert de beschadiging te herstellen
Bloedplaatjes klonteren samen op de beschadigde plaats
Witte bloedcellen dringen de vaatwand binnen
Deze witte bloedcellen nemen cholesterol op, wat een brijachtige massa vormt
Later zet zich ook kalk af op deze plek
Er ontstaan dikke plaques (vetknobbels) die de doorgang vernauwen
De vaten worden harder en stugger

Deze combinatie van processen zorgt voor een verminderde bloeddoorstroming, waardoor weefsels en organen onvoldoende bloed kunnen krijgen.

Gezondheidsrisico’s van aderverkalking

Hartziekten

Ziekten van de kransslagaders, zoals angina pectoris en hartinfarcten, ontstaan vrijwel altijd door vernauwing of afsluiting van de kransslagaders. Wanneer de bloedvaten die het hart zelf van zuurstof voorzien vernauwd raken, kan het hart in de problemen komen.

Hersenproblematiek (TIA en beroerte)

Wanneer slagaders die bloed naar de hersenen voeren worden aangetast, kan dit leiden tot een TIA (Transient Ischemic Attack) of een beroerte. Bij een TIA kan iemand plotseling:

Wartaal spreken
Last krijgen van dubbelzien
Blindheid aan één oog ervaren
Krachtverlies of verlamming van één arm of been ontwikkelen
Hevige draaiduizelingen ervaren

Problemen in ledematen

Als de slagaders naar armen en benen worden aangetast, ontstaan er bloedcirculatieproblemen in deze ledematen. Atherosclerose kan ook leiden tot een aneurysma (zwelling van de slagaderwand).

Risicofactoren

De volgende factoren dragen bij aan het ontstaan van aderverkalking:

Normale verouderingsprocessen
Ongezonde voedingsgewoonten
Roken (een zeer belangrijke factor!)
Overgewicht
Te weinig beweging
Hoge bloeddruk
Hoog cholesterolgehalte
Diabetes

8 tips om aderverkalking te voorkomen

Houd je gewicht onder controle: Voorkom of bestrijd overgewicht
Beweeg regelmatig: Zorg voor voldoende beweging in de frisse lucht (overleg bij twijfel met je arts)
Beperk dierlijke eiwitten: Wees matig met vlees, eieren, kaas en melk
Kies voor soja: Gebruik sojaproducten die rijk zijn aan lecithine
Vermijd schadelijke stoffen: Gebruik geen tabak, geraffineerde suikers, verzadigde vetzuren en stimulerende stoffen zoals koffie en cacao
Eet onverzadigde vetten en vitaminerijke voeding: Vooral uien, knoflook, mierikswortel en waterkers zijn aangeraden
Kies voor gezonde granen: Gebruik boekweit, zilvervliesrijst en tarwekiemen
Neem extra mineralen: Zorg voor voldoende kalium (via groente- en vruchtensappen, bladgroenten, zonnebloemzaden, waterkers en citrusvruchten), magnesium en calcium (via verse noten, zaden, groene groenten, rozenbottels en vijgen)

De kracht van voedingsvezels

Voedingsvezels spelen een belangrijke rol bij het voorkomen van aderverkalking. Ze hebben meerdere gezondheidsvoordelen:

Ze bevorderen de darmtransit
Ze werken verzadigend
Ze helpen bij het voorkomen van bepaalde kankers
Ze beschermen tegen hart- en vaatziekten
Ze helpen bij diabetes
Ze verlagen het cholesterolgehalte door galzouten en cholesterol te binden

Je vindt voedingsvezels in:

Verse en gedroogde groenten
Fruit
Volkorengranen

Door je voeding aan te passen en een gezonde levensstijl te volgen, kun je het risico op aderverkalking en de bijbehorende gezondheidsklachten aanzienlijk verminderen.